Zdzisław Pacholski

"KOSZALIN 1901-2000"

OD MIASTECZKA DO MIASTA

Miasto
Expo
Komunikacja
Wodociągi
Poczta
Straż pożarna
Zieleń
Budownictwo
Cmentarze
Urzędy
Lasy
Sprzątanie
Gazownia
Miasto nocą

Od autora. From the author. Vorwort.

To kim jesteśmy, kim chcemy być, jacy będziemy - wszystko to w dużym stopniu zależy od tego co mamy, co osiągneliśmy, jak postępujemy, w co wierzymy, czyli od tego, co określa się mianem zbiorowej tożsamości. Tysiące ludzi, które po 1945 roku zdecydowały osiedlić się na Ziemiach Zachodnich, musiały - z własnej woli lub pod przymusem - opuścić swe rodzinne strony, domostwa, rodziny, przyjaciół, groby swoich bliskich i rozpocząć życie od początku w nowej rzeczywistości politycznej i kulturowej. W ten sposób, wraz z osadnikami przeniesiona została mozaika kultur i tradycji. Jednak Ziemie Zachodnie i Północne, w momencie zasiedlania nie były jałową pustynią, były obszarem o własnej kulturze, tradycji i historii. Z ponad półwiecznej perspektywy, interesującymi wydają się dziś okoliczności w jakich doszło do zderzenia kilku różnych tradycji oraz skutki tego procesu dla dzisiejszej samoświadomości już trzech pokoleń mieszkańców. Te odległe zdarzenia, trudno będzie do końca wyjaśnić. Nawet rzetelne opracowania historyczne nie są w stanie opisać ducha owej pionierskiej pracy. Możliwe, a nawet konieczne staje się wiec, poza opracowaniami naukowymi, przekazywanie okruchów własnych a czasami zasłyszanych opowieści, przekazywanych z ust do ust, w nadziei, że po pewnym czasie zostaną utrwalone w druku lub chociaż spisane w formie pamiętnika. To my, mieszkańcy tych ziem, powoli zaczynamy dostrzegać proces dziejów jako historię rozwoju, jako dodawanie i nakładanie na siebie wartości, które dzieje te wzbogacają we wzajemnych stosunkach religijnych, kulturowych i ekonomicznych. Dowodem na to, że tak się dzieje, jest wydanie tego albumu, stanowiącego jedynie cząstkową próbę opisu dziejów Koszalina. Cząstkową, ponieważ odnosi się on do działalności przedsiębiorstw komunalnych i urzędów w XX wieku. Autorzy albumu, tak my współcześni, jak i nasi poprzednicy, będący częścią tej samej materii dziejów, opowiadamy to co większość już zna, lub znać powinna, ale jeszcze raz chętnie zobaczy i przeczyta.

Who we are, who we want to be, what we will be like--these notions rely heavily on what we have, what we have accomplished, how we behave, and in what we believe. They are defined as the collective identity. After the year 1945, thousands of people decided to settle down in the Western Lands of Poland. Either in accordance with their own will or under pressure, they had to leave their original environments, dwellings, families, friends, and the graves of their intimates and establish new lives amongst a new political and cultural reality. Along with the settlers came variety in custom and culture. Consider further that during the settling time, the Northern and Western lands weren't sterile or barren, but already had their own culture, customs, and history. Fifty years later, it is interesting to examine the circumstances in which the different traditions mixed and the influence of this process on the self-consciousness of the next three generations of inhabitants. Such remote events are hard to fully explain; even sterling historical research isn't able to describe the spirit of the settler work. What's possible and necessary, though, is to convey the oral traditions that from generation to generation have collected with the hope that one day they would be consolidated in the form of print or diary. Now, it is us--the inhabitants of these areas-who slowly begin to notice this adding and mixing of values, affected by mutual relations of religion, culture, and economy, as a history of the development of a city. As proof that history happens in this way, the current edition of this album is an attempt to partly describe the evolution of Koszalin. We say partly because it refers to the activities of the municipal companies and institutions of mostly the 20th-century and it only briefly discusses times earlier. Thus, the authors of this album, both current and previous yet of the same generation, are saying things which the majority already knows or should know, but will eagerly read and study once more.

Wie wir sind, wie wir sein möchten und wie wir sein werden - das alles hängt hochgradig davon ab, was wir haben, was wir erreichen, wie wir uns benehmen, woran wir glauben, das heißt also davon, was man als gemeinschaftliche Identität bezeichnet. Tausende von Menschen, die sich nach 1945 zur Ansiedlung in den jetzigen Westgebieten Polens entschlossen, mussten - aus freiem Willen oder unter Zwang - ihr eigenes Heimatland verlassen wie auch ihre Häuser, Familien, Freunde, Gräber der Angehörigen und ein neues Leben von Anfang an in einer neuen politischen und kulturellen Wirklichkeit beginnen. Mit anderen Worten: die Neuansiedler wurden in ein zunächst unbekanntes Kultur- und Traditionsmosaik versetzt. Die West- und Nordgebiete Polens zur Zeit dieser Ansiedlung waren keine „unfruchtbaren Wüsten", es waren Gebiete mit einer eigenen Tradition, mit einer eigenen Kultur und Geschichte. Aus einer mittlerweile 50jährigen Rückschau erscheinen heute die Umstände, in denen es zum Zusammenstoß mehrerer verschiedener Traditionen kam und die Folge dieses Prozesses für das heutige Selbstbewußtsein einer mittlerweile dritten Einwohnergeneration besonders interessant zu sein. Die vergangenen Ereignisse sind schwer vollkommen zu klären. Auch wissenschaftlich historische Bearbeitungen können kaum den Geist dieser Pionierarbeit beschreiben, die seinerzeit geleistet wurde. Neben der wissenschaftlichen Bearbeitung scheint es auch sinnvoll, ganz individuelle Erfahrungen niederzuschreiben und zu veröffentlichen oder sie zumindestens als private Memoiren aufs Papier zu bringen. Wir, als Einwohner dieser Gebiete, fangen langsam an, den historischen Verlauf als Entwicklungsgeschichte wahrzunehmen, als Hinzugeben und Zufügen neuer, anderer Werte in religiöser, kultureller und wirtschaftlicher Hinsicht. Dass es nun tatsächlich geschieht, beweist unter anderem die Herausgabe dieser Fotodokumentation, die jedoch ihrerseits „nur" einige Facetten der Geschichte von Koszalin darstellen kann. Teilweise deshalb, weil sie insbesondere die Tätigkeit der kommunalen Werke und der Stadtverwaltungen im 20. Jahrhundert wiedergibt. Die Verfasser dieses Buches, die, wie auch unsere entsprechenden Vorgänger, ein Teil derselben Geschichte waren und sind, dokumentieren das, was viele schon kennen, oder kennen sollten, oder aber gerne noch einmal nachsehen und -lesen möchten.

Zdzisław Pacholski


Album proszę zamawiać e-mailem


Wydawcy dołożyli wszelkich starań, aby informacje i materiały zawarte w niniejszym albumie były wyczerpujące i prawdziwe, a ich opublikowanie poszerzało wiedzę o Koszalinie. Książka ta nie ma jednak statusu opracowania naukowego, dlatego też, wszelkie dane zawarte w tym opracowaniu, w przypadku ich cytowania, powinny być konfrontowane z materiałami żródłowymi


Wydawca: Agencja Photo Design Zdzisław Pacholski, Agencja Usługowo - Wydawnicza "Millennium" Bogdan Gutkowski

(c) Copyright by Zdzisław Pacholski

Przedruk w całości lub części jest zabroniony i chroniony prawem

Tłumaczenia: David La Vigne, Cyprian Podlaszewski - język angielski, Ewa Wierucka - język niemiecki, redakcja Martin Rehkopp

Fotografie: Zdzisław Pacholski fotografie archiwalne Koszalina z przed II wojny światowej Gunter Marx Privat-Archiv Historik zur Schwarzkiefer fotografie; pilota Hansa Grade, ruin śródmieścia Koszalina z 1945r, autobusów na Rynku z lat 30. oraz rycina telefonu z 1904 r.: Muzeum Okręgowe w Koszalinie

Druk i oprawa: OZGraf w Olsztynie Przygotowanie do druku... "FOTOTYPE"


informacje i zamówienia: zdzislaw.pacholski@gmail.com